Budgetbeheer: Hoe is het wettelijk geregeld?

Wat is budgetbeheer?

Budgetbeheer is een vorm van inkomensbeheer waarbij je met een organisatie of professional afspreekt dat deze jouw inkomsten en vaste lasten beheert. Het doel is financiële rust en stabiliteit: rekeningen worden op tijd betaald en er ontstaat overzicht.

Budgetbeheer is in de basis vrijwillig. Je maakt afspraken via een overeenkomst en je geeft meestal een volmacht om betalingen namens je te kunnen doen. Er komt geen rechter aan te pas. Budgetbeheer wordt ook wel “inkomensbeheer” of “budgethulp” genoemd.

Jouw inkomen komt binnen op een (beheer)rekening.
Vaste lasten worden betaald volgens een budgetplan.
Je ontvangt leefgeld (bijvoorbeeld per week of per maand).
Er is overleg en bijsturing als jouw situatie verandert.

Is budgetbeheer wettelijk geregeld?

Er is geen specifieke wet die budgetbeheer als maatregel regelt. Het is een afspraak tussen je en de budgetbeheerder, vastgelegd in een overeenkomst en uitgevoerd met een volmacht.

Dat betekent ook dat er geen wettelijke kwaliteits- of opleidingseisen bestaan die specifiek voor budgetbeheerders gelden. In principe kan een organisatie budgetbeheer aanbieden zonder wettelijke beëdiging of benoeming.

Ter vergelijking:

Beschermingsbewind is wél een wettelijke maatregel. Die wordt door de kantonrechter uitgesproken. Bewindvoerders moeten aan wettelijke (landelijke) kwaliteitseisen voldoen en staan onder toezicht van de rechtbank.

Budgetbeheer komt vaak voor binnen gemeentelijke schuldhulp. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) regelt dat gemeenten schuldhulpverlening moeten organiseren. Gemeenten kunnen budgetbeheer daarbij inzetten als instrument om de situatie te stabiliseren.

Budgetbeheer versus beschermingsbewind

Het belangrijkste verschil is dat budgetbeheer een vrijwillige afspraak is op basis van een contract, terwijl bewindvoering een juridische maatregel is via de rechter.

Overzicht: de belangrijkste verschillen

Onderwerp	Budgetbeheer	Beschermingsbewind (bewindvoering)
Juridische basis	Overeenkomst en volmacht	Wet en uitspraak kantonrechter
Vrijwillig of verplicht	Vrijwillig; stopbaar volgens contract	Altijd vrijwillig
Eindverantwoordelijk	Je blijft juridisch verantwoordelijk	Bewindvoerder is verantwoordelijk
Toezicht	Geen wettelijke eisen aanbieder	Wettelijke kwaliteitseisen en rechtbanktoezicht
Kosten	Tarieven verschillen per aanbieder	Landelijk vastgestelde tarieven

Neem contact op

Voor wie is budgetbeheer geschikt?

Budgetbeheer past vooral bij mensen die (tijdelijk) moeite hebben met overzicht, maar nog wel zelf beslissingen kunnen nemen.

Checklist: Is budgetbeheer geschikt voor u?

Kan je nog zelf beslissingen nemen als iemand de uitvoering overneemt?
Ben je bereid alle benodigde informatie aan te leveren?
Is jouw belangrijkste probleem het op tijd betalen van vaste lasten?
Kan je wijzigingen in jouw situatie direct doorgeven?

Wanneer is beschermingsbewind passender?

Bij ernstige, langdurige problemen waarbij je de financiën niet kunt overzien.
Als vrijwillige hulp niet haalbaar blijkt en er steeds nieuwe achterstanden ontstaan.
Als er meer juridische bescherming nodig is tegen schuldeisers of uzelf.

Hoe werkt budgetbeheer in de praktijk?

1. 1. Intake en inventarisatie: In kaart brengen van inkomen, lasten en schulden.
  2. Overeenkomst en volmacht: Schriftelijk vastleggen van de afspraken.
  3. Beheerrekening inrichten: Inkomen laten binnenkomen op de beheerrekening.
  4. Betalen en reserveren: Vaste lasten voldoen en sparen voor jaarlijkse rekeningen.
  5. Leefgeld uitkeren: Ontvangen van wekelijks of maandelijks zakgeld.
  6. Bijsturing: Periodiek overleg over veranderingen in de situatie.
  7. Beëindiging: Traject afbouwen wanneer je weer zelfstandig verder kunt.

Help mij direct

Kosten van budgetbeheer

Omdat budgetbeheer niet in de wet is vastgelegd, bestaan er geen landelijke tarieven. De prijs hangt af van de aanbieder. Leg daarom altijd goed vast welke kosten gelden voordat je tekent. Bij bewindvoering zijn de tarieven wel wettelijk vastgelegd.

Klantverhalen

Wat is voor jou de reden dat je voor bewindvoering hebt gekozen?

Jeltje is 48 jaar, woont begeleid en werkt, via een dagbestedingstraject, bij een kinderboerderij. Ze verzorgt daar de dieren en werkt ook mee in de keuken en bij de kassa. Jeltje staat al jaren onder bewind bij… Lees verder

Wat is een reden om onder bewindvoering te komen?

Dat is de hoofdvraag die wij aan Manuela stelden. Manuela zocht hulp omdat zij ongeordend is en daardoor moeite heeft met het creëren van overzicht. Ze mist inzicht in de financiën, toeslagen en alle zaken die hierbij… Lees verder

Waardoor kun je in de schulden komen?

Trien is al vanaf 2012 een cliënt bij Aktiva. Zij heeft onze hulp gezocht omdat ze in een ernstige schuldensituatie terecht was gekomen en bij de gemeente geen oplossing vond. Inmiddels is Trien al jaren schuldenvrij. Door… Lees verder

Waardoor kun je in de financiële problemen komen?

‘Dit kan door het uitblijven van reacties of door sancties bij het niet betalen van de vaste lasten. Na drie maanden hoorde ik pas dat ik de woning uitgezet zou worden.’ Aldus Wytze zijn situatie. Wytze kwam… Lees verder

Wat kun je doen als je door de stress de financiën niet meer kunt beheren?

Melanie is al jaren een betrokken cliënt van Aktiva. Ook is zij actief op social media om iedereen die meer wil weten over bewindvoering te informeren en onduidelijkheden weg te nemen. Lees verder

Wat was voor jou de reden om hulp te zoeken?

Ondanks haar borderline problematiek, de uithuisplaatsing van de kinderen, bedreigingen en agressie van haar ex-partner weet ze zich staande te houden. Ze heeft heel wat meegemaakt in haar leven en heeft ondanks alles haar geluk kunnen vinden.… Lees verder

Bekijk alle artikelen

Budgetbeheer en wetgeving