Help mij
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Vul je zoekterm in
Zoeken in inhoud
Post Type Selectors

Wat is een licht verstandelijke beperking?

Van een licht verstandelijke beperking (LVB) wordt gesproken bij een IQ van ongeveer 50 tot 85, in combinatie met beperkingen in het sociaal aanpassingsvermogen. Dat laatste is minstens zo belangrijk als het IQ: het gaat erom hoe iemand zich redt in het dagelijks leven.

Mensen met een LVB wonen vaak zelfstandig, hebben werk of dagbesteding en voeren gewone gesprekken. Daardoor blijft de beperking makkelijk onopgemerkt. In Nederland gaat het naar schatting om meer dan een miljoen mensen.

Iemand met een LVB begrijpt vaak meer dan hij kan overzien of toepassen. Uitleggen wat rente is, lukt bijvoorbeeld wel. Overzien wat het betekent om die rente jarenlang te betalen, kan veel moeilijker zijn. Juist dat verschil kan bij geldzaken voor problemen zorgen.

Ook sociale wenselijkheid speelt een rol. Nee zeggen tegen iemand die aandringt of toegeven dat je iets niet begrijpt, kan lastig zijn. Daardoor kan iemand kwetsbaarder zijn voor mensen met verkeerde bedoelingen.

Waarom lopen financiën vast bij een licht verstandelijke beperking?

Geldzaken lijken van buitenaf simpel. In werkelijkheid vragen ze precies datgene wat bij een licht verstandelijke beperking het moeilijkst is: abstract denken, vooruitkijken en weerstand bieden aan verleiding en druk. Deze punten zien wij in de praktijk het vaakst terug:

  • Geld is abstract. Een bedrag op een scherm voelt niet als geld. Wat er over drie weken van de rekening gaat, bestaat vandaag nog niet.
  • Overvraging. Omdat iemand goed meepraat, wordt er te veel verwacht. Instanties sturen brieven in taal die voor niemand te volgen is, en gaan ervan uit dat het begrepen is.
  • Moeite met nee zeggen. Een verkoper aan de deur, een aanbieding aan de telefoon of een kennis die geld vraagt. De behoefte om erbij te horen weegt zwaarder dan de rekening die later komt.
  • Kwetsbaar voor misbruik. Uitlenen van een bankpas, een telefoonabonnement op naam voor een ander, of geronseld worden als geldezel. Dit komt vaker voor dan mensen denken en heeft grote gevolgen.
  • Achteraf betalen en abonnementen. Nu bestellen en later betalen is voor iedereen een valkuil, maar zonder overzicht van wat er al loopt is het een garantie op problemen.
  • Termijnen en post. Een aanmaning ziet er net zo uit als reclame. Wat er echt in staat en hoe dringend het is, is niet af te lezen.
  • Trots en schaamte. Zeggen dat je het niet meer weet voelt als falen. Dus wordt er niets gezegd, tot de deurwaarder aan de deur staat.

Vaak is er trouwens niets mis met het inkomen. Het geld is er wel, maar het komt niet op de juiste plek terecht.

Help mij direct

  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Ik ga akkoord met de privacyverklaring

Signalen dat het misgaat

Financieel vastlopen gaat zelden in één keer. Het gebeurt stap voor stap. Deze signalen zijn de moeite waard om serieus te nemen:

  • ongeopende post die zich verzamelt, soms letterlijk in een la of tas
  • automatische incasso’s die worden gestorneerd
  • aanmaningen en incassokosten die erbij komen
  • nieuwe abonnementen, telefoons of aankopen waar niemand om heeft gevraagd
  • onduidelijkheid over waar het geld aan het eind van de maand is gebleven
  • vrienden of kennissen die opvallend vaak langskomen rond de betaaldag
  • een bankpas of pincode die is uitgeleend
  • geld lenen om de week door te komen
  • een ouder, partner of begeleider die er steeds meer bij moet helpen

Herken je er drie of meer? Dan is het verstandig om te beoordelen of bewindvoering passend is.

Risico’s als je niets doet

Schulden lossen zichzelf niet op. Bij een licht verstandelijke beperking is het risico bovendien groter dat een probleem lang onzichtbaar blijft, omdat er niet over gepraat wordt en de post niet wordt begrepen. Wat er dan kan gebeuren:

  • incassokosten en rente die de schuld verdubbelen
  • een deurwaarder die beslag legt op inkomen of bankrekening
  • afsluiting van gas, water of elektriciteit
  • terugvorderingen van toeslagen die in één keer betaald moeten worden
  • schulden op naam die door iemand anders zijn gemaakt
  • strafrechtelijke gevolgen na misbruik van een bankrekening door derden
  • verlies van woonruimte of dagbesteding door de opgelopen stress

En misschien wel het zwaarste gevolg: de financiële chaos gaat de begeleiding in de weg zitten. Wie continu in de overleefstand staat, komt niet toe aan werk, wonen of het opbouwen van zelfstandigheid.

Hoe kunnen wij helpen bij een licht verstandelijke beperking?

Bij beschermingsbewind benoemt de kantonrechter een bewindvoerder die de geldzaken beheert. Wij openen een beheerrekening en een leefgeldrekening, betalen de vaste lasten, vragen toeslagen aan, leggen contact met schuldeisers en zorgen dat er wekelijks of maandelijks leefgeld beschikbaar is. Wat een bewindvoerder allemaal doet, lees je terug in het takenpakket van de bewindvoerder.

Wat wij daarnaast belangrijk vinden bij een licht verstandelijke beperking:

  • Uitleg in gewone taal. Wij leggen uit wat er gebeurt en waarom, in woorden die kloppen. Vragen stellen mag altijd en zo vaak als nodig is.
  • Eén vast aanspreekpunt. Je krijgt een eigen bewindvoerder toegewezen. Iemand die je kent en die weet hoe jouw situatie in elkaar zit.
  • Voorspelbaarheid. Vast leefgeld, op een vaste dag, op een eigen rekening. Wat erop staat kun je uitgeven, en dat is het.
  • Wij zijn de nee-zegger. Wordt er druk uitgeoefend om iets te tekenen of geld te lenen, dan kun je verwijzen naar ons. Dat haalt de druk weg zonder dat jij de vervelende moet zijn.
  • Wij nemen de gesprekken over. Schuldeisers en deurwaarders moeten zich bij ons melden, niet bij jou.
  • Ruimte voor je netwerk. Wij werken graag samen met je begeleider, je woonvoorziening of je ouders, uiteraard alleen als jij daar toestemming voor geeft.

Zit je in een zorgtraject met een persoonsgebonden budget, dan kunnen wij ook het PGB-beheer verzorgen. Woon je bij een zorginstelling die met ons samenwerkt, dan is Pré-Bewind mogelijk: financieel beheer in de periode voordat het bewind door de rechtbank is uitgesproken.

Twijfel je of bewindvoering wel de juiste stap is? Soms is de lichtere vorm budgetbeheer al genoeg. Het verschil tussen budgetbeheer en bewindvoering zetten we voor je op een rij.

De volgende stap

Bewindvoering aanvragen doe je bij de kantonrechter. Dat klinkt ingewikkeld, maar wij nemen dat werk uit handen: tijdens het intakegesprek verzorgen wij de aanvraag richting de rechtbank. Zo werkt het bij Aktiva:

  1. Je vult het hulpformulier in of belt ons. Binnen 24 uur heb je persoonlijk contact.
  2. Binnen 7 dagen volgt een intakegesprek, bij jou thuis of digitaal.
  3. Wij stellen samen met jou het verzoek aan de kantonrechter op.
  4. De kantonrechter beoordeelt het verzoek en nodigt je meestal uit voor een korte zitting.
  5. Na de uitspraak start het bewind en nemen wij de administratie over.

Als de rechtbank het beschermingsbewind uitspreekt, dan staat er in de beschikking:

“Uit de stukken is voldoende aannemelijk geworden dat de rechthebbende als gevolg van zijn / haar geestelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat is ten volle zijn / haar vermogensrechtelijke belangen zelf behoorlijk waar te nemen.”

Met deze uitspraak word je beschermd door een bewindvoerder die namens jou de financiën beheert. Wil je bewind aanvragen voor iemand anders, bijvoorbeeld voor je zoon of dochter? Lees dan hoe je bewindvoering aanvraagt voor iemand anders.

Bewindvoering

Bewindvoering is een dienstverlening van Aktiva en een beschermende maatregel van de rechtbank gericht op het beheren van de financiën. Hierbij is de cliënt minder zelfredzaam en is er een bepaalde noodzaak om de financiën uit handen te geven.

Veelgestelde vragen over bewindvoering bij een licht verstandelijke beperking

Ja. De wet spreekt niet over diagnoses, maar over je toestand. Als je door je geestelijke toestand tijdelijk of blijvend niet in staat bent je financiële belangen goed te behartigen, kan de kantonrechter bewind uitspreken. Een licht verstandelijke beperking valt daaronder. De rechter kijkt dus niet naar het etiket, maar naar wat er in de praktijk misgaat met je geldzaken.

Ja, en dat is verstandig ook. Zolang je kind minderjarig is, regel jij als ouder de financiën. Op de achttiende verjaardag stopt dat van de ene op de andere dag, terwijl je kind dan wel zelfstandig contracten en leningen kan afsluiten. Het verzoek tot onderbewindstelling mag al worden ingediend zodra je kind zeventien is, zodat het bewind kan ingaan op het moment dat je kind meerderjarig wordt. Zo voorkom je een gat waarin er niemand bevoegd is.

Voor een groot deel wel. Omdat het inkomen op een beheerrekening binnenkomt en er alleen leefgeld op de eigen rekening staat, valt er weinig te halen. Wordt er toch een contract of een lening op naam afgesloten, dan kan de bewindvoerder zich daartegen verzetten omdat de betrokkene niet zelfstandig over zijn vermogen kon beschikken. Meld het altijd meteen, want hoe eerder we erbij zijn hoe meer er terug te draaien is.

Je kunt het zelf aanvragen. Daarnaast mogen je partner, je ouders, je kinderen, je broers en zussen en andere familieleden tot in de vierde graad een verzoek indienen. Ook een mentor, een curator, de officier van justitie en de zorginstelling die jou begeleidt of verzorgt kunnen dat. Werk je bij een zorgorganisatie? Kijk dan bij financiële ondersteuning voor een ander.

Dat bepaalt de kantonrechter. Bij bewind vanwege een geestelijke toestand wordt het meestal voor onbepaalde tijd uitgesproken, omdat de situatie blijvend van aard is. Dat is geen nederlaag maar een passende oplossing: het houdt de situatie stabiel. Verandert er iets, dan kan het bewind altijd worden aangepast of beëindigd. Meer hierover lees je bij hoelang duurt bewindvoering.

De tarieven voor bewindvoering zijn landelijk vastgesteld en worden jaarlijks geïndexeerd. Je weet dus vooraf waar je aan toe bent. Is het inkomen laag, dan worden de kosten in veel gevallen vergoed via bijzondere bijstand. Die aanvraag verzorgen wij standaard. Een overzicht vind je bij kosten van bewindvoering.

Klantverhalen

Wat is voor jou de reden dat je voor bewindvoering hebt gekozen?

Jeltje is 48 jaar, woont begeleid en werkt, via een dagbestedingstraject, bij een kinderboerderij. Ze verzorgt daar de dieren en werkt ook mee in de keuken en bij de kassa. Jeltje staat al jaren onder bewind bij… Lees verder

Wat is een reden om onder bewindvoering te komen?

Dat is de hoofdvraag die wij aan Manuela stelden. Manuela zocht hulp omdat zij ongeordend is en daardoor moeite heeft met het creëren van overzicht. Ze mist inzicht in de financiën, toeslagen en alle zaken die hierbij… Lees verder

Waardoor kun je in de schulden komen?

Trien is al vanaf 2012 een cliënt bij Aktiva. Zij heeft onze hulp gezocht omdat ze in een ernstige schuldensituatie terecht was gekomen en bij de gemeente geen oplossing vond. Inmiddels is Trien al jaren schuldenvrij. Door… Lees verder

Waardoor kun je in de financiële problemen komen?

‘Dit kan door het uitblijven van reacties of door sancties bij het niet betalen van de vaste lasten. Na drie maanden hoorde ik pas dat ik de woning uitgezet zou worden.’ Aldus Wytze zijn situatie. Wytze kwam… Lees verder

Wat kun je doen als je door de stress de financiën niet meer kunt beheren?

Melanie is al jaren een betrokken cliënt van Aktiva. Ook is zij actief op social media om iedereen die meer wil weten over bewindvoering te informeren en onduidelijkheden weg te nemen. Lees verder

Wat was voor jou de reden om hulp te zoeken?

Ondanks haar borderline problematiek, de uithuisplaatsing van de kinderen, bedreigingen en agressie van haar ex-partner weet ze zich staande te houden. Ze heeft heel wat meegemaakt in haar leven en heeft ondanks alles haar geluk kunnen vinden.… Lees verder

Laatste nieuws