Bereikbaarheid tijdens de feestdagen
In de maand december en begin januari is Aktiva op de volgende dagen en tijdstippen niet bereikbaar: Donderdag 18 december:…
Lees verder
Bewindvoering (ook wel: beschermingsbewind) is een maatregel waarbij de kantonrechter bepaalt dat de financiële belangen van een volwassene door een bewindvoerder worden beheerd. Lees meer over hoe bewindvoering werkt. Dit gebeurt als iemand zijn of haar geldzaken niet (meer) goed kan regelen, bijvoorbeeld door ziekte, een handicap, dementie of problematische schulden.
Bewindvoering gaat uitsluitend over geld en vermogen. Denk aan inkomen, bankrekeningen, vaste lasten, bezittingen en schulden. Het is geen maatregel voor zorg- of behandelbeslissingen.
Bewindvoering kan passend zijn voor meerderjarigen die onvoldoende in staat zijn om hun financiën te overzien of te regelen. De oorzaak kan medisch zijn (bijvoorbeeld cognitieve achteruitgang) of financieel (bijvoorbeeld ernstige schulden). We merken dat vooral bij een combinatie van schulden en beperkte zelfredzaamheid de drempel voor bewindvoering lager ligt dan vaak wordt verwacht.
•beheert inkomsten en uitgaven en zorgt dat vaste lasten worden betaald;
•maakt afspraken over betalingen en beheert schulden, als die er zijn;
•houdt overzicht over rekeningen, toeslagen en andere financiële verplichtingen;
•beschermt het vermogen tegen onverantwoorde uitgaven of misbruik.
De kantonrechter benoemt de bewindvoerder. Een bewindvoerder legt over het beheer verantwoording af aan de rechtbank. Bewindvoering beperkt dus de mogelijkheid om zelfstandig financiële beslissingen te nemen, maar laat persoonlijke keuzes (zoals zorg) in principe bij de betrokkene.
Help mij directHet kernverschil is eenvoudig: bewindvoering gaat over financiën en vermogen, mentorschap gaat over zorg en welzijn. Beide maatregelen kunnen los van elkaar bestaan, maar ook gecombineerd worden als iemand op meerdere gebieden bescherming nodig heeft. We zien dat combinaties regelmatig als oplossing worden gekozen bij complexe situaties waarin zowel geld- als zorgbeslissingen niet zelfstandig meer genomen kunnen worden.
| Onderwerp | Bewindvoering | Mentorschap |
|---|---|---|
| Domein | Financiën en vermogen | Persoonlijke zaken: zorg en welzijn |
| Wie beslist? | De bewindvoerder (over geld, bezit en schulden) | De mentor (over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding) |
| Voorbeelden | Rekeningen betalen, budget beheren, schulden regelen | Keuze voor zorg of ondersteuning, afstemming met zorgverleners, behandelbeslissingen |
| Wat blijft bij de betrokkene? | Persoonlijke beslissingen (zoals zorg) blijven in principe bij de betrokkene | Financiën blijven in principe bij de betrokkene |
| Rechtsgevolg | Niet zelfstandig beschikken over geld en vermogen binnen het bewind | Niet zelfstandig beslissen over zorgzaken waarvoor de mentor bevoegd is |
| Wie spreekt het uit? | Kantonrechter | Kantonrechter |
| Combineren mogelijk? | Ja, met mentorschap | Ja, met bewindvoering |
Belangrijk: bij bewindvoering en mentorschap blijft iemand voor andere onderdelen van het leven in principe handelingsbekwaam. Dat is anders bij curatele, waarbij de maatregel ingrijpender is.
Bewindvoering en mentorschap vraag je aan via de kantonrechter. De maatregel gaat pas in na de uitspraak van de kantonrechter. Het is dus geen informele afspraak, maar een wettelijke regeling met toezicht. Veel mensen ervaren de aanvraagprocedure als een grote stap. We adviseren om je vragen vooraf goed te inventariseren, zodat het proces zo helder mogelijk verloopt.
Een verzoek kan worden ingediend door de betrokkene zelf of door naasten, zoals een partner of familielid. In sommige situaties kan ook een instelling of andere betrokken partij een verzoek doen. De kantonrechter beoordeelt vervolgens of de maatregel noodzakelijk is en wie geschikt is om bewindvoerder of mentor te worden.
1Voorbereiden en documenten verzamelen
Je vult het juiste verzoekschrift in (voor beschermingsbewind en/of mentorschap). Deze formulieren zijn te vinden via Rechtspraak.nl. Vaak zijn aanvullende stukken nodig, zoals informatie over de situatie en soms een (medische) verklaring waaruit blijkt waarom de maatregel nodig is.
2Verzoek indienen bij de rechtbank
Je dient het verzoek in bij de rechtbank die hoort bij de woonplaats van de betrokkene (sector kanton). De rechtbank registreert het verzoek en plant het vervolg.
3Zitting bij de kantonrechter
Meestal volgt een zitting. De kantonrechter bespreekt de situatie en kan de betrokkene en familie of andere betrokkenen horen. Het doel is vaststellen welke bescherming nodig is en wie de rol kan vervullen.
4Uitspraak en benoeming
De kantonrechter doet uitspraak. Als het verzoek wordt toegewezen, benoemt de kantonrechter een bewindvoerder en/of mentor. De maatregel wordt vastgelegd en geregistreerd.
5Start van de maatregel
Na de uitspraak kan de bewindvoerder of mentor de taak officieel uitvoeren. Bij bewindvoering hoort dat de bewindvoerder verantwoording aflegt aan de rechtbank over het financiële beheer.
De kantonrechter kan een familielid, vriend of een professionele bewindvoerder of mentor benoemen. De kantonrechter kijkt daarbij of deze persoon of organisatie geschikt is en of de benoeming in het belang van de betrokkene is. Professionele uitvoerders staan onder toezicht en moeten aan kwaliteitseisen voldoen. We zien regelmatig dat familieleden twijfelen over hun geschiktheid. Een goed gesprek vooraf met alle betrokkenen helpt om de verwachtingen helder te krijgen.
Aan een procedure kunnen kosten verbonden zijn, en aan professionele bewindvoering of mentorschap is meestal een vergoeding gekoppeld. Bekijk de kosten van bewindvoering. De hoogte van de vergoedingen wordt in de praktijk vaak landelijk vastgesteld en kan wijzigen.
Heb je een laag inkomen of weinig vermogen? Dan is in veel gevallen een (gedeeltelijke) vergoeding van de kosten mogelijk. De voorwaarden verschillen per situatie. Wil je weten of dit voor de betrokkene geldt? Wij zoeken het graag voor je uit.
Bewindvoering en mentorschap worden vaak voor onbepaalde tijd uitgesproken, maar ze zijn niet per definitie permanent. Verandert de situatie en kan de betrokkene weer zelf beslissingen nemen? Dan kan de kantonrechter de maatregel wijzigen of beëindigen. Ook kan een maatregel eindigen als deze niet langer noodzakelijk is. In de praktijk kan het regelen van een beëindiging enige tijd duren, vooral als de situatie niet eenduidig is.
•Bewindvoering is geen vrijwillige budgetbegeleiding: het is een rechterlijke maatregel met formele bevoegdheden en toezicht. Lees het verschil tussen budgetbeheer en bewindvoering.
•Mentorschap is geen algemene mentorrol: het gaat specifiek om wettelijke vertegenwoordiging bij zorg- en welzijnsbeslissingen voor volwassenen.
•Bewindvoering regelt geen zorg en mentorschap regelt geen geld: voor beide domeinen kan een combinatie nodig zijn.
Welke maatregel past, hangt af van de vraag waar iemand bescherming nodig heeft: bij geldzaken, bij zorgbeslissingen of bij beide. Twijfel je? Dan kun je ook laten beoordelen of een combinatie nodig is. We krijgen regelmatig de vraag of een tijdelijke situatie ook reden kan zijn om een maatregel aan te vragen. De kantonrechter kijkt daarbij altijd naar de ernst en het perspectief op herstel.
•Alleen problemen met geld en administratie: bewindvoering ligt voor de hand.
•Alleen problemen met zorg- en behandelkeuzes: mentorschap ligt voor de hand.
•Problemen met zowel financiën als zorg: bewindvoering en mentorschap kunnen samen worden aangevraagd.
✓Kan de betrokkene rekeningen betalen en overzicht houden over inkomsten en uitgaven?
✓Ontstaan er (opnieuw) schulden of worden vaste lasten niet betaald?
✓Is de betrokkene gevoelig voor financiële beïnvloeding of misbruik?
✓Kan de betrokkene de effecten van zorgkeuzes of behandelingen voldoende begrijpen en afwegen?
✓Is er regelmatig discussie of onzekerheid over noodzakelijke begeleiding, verzorging of behandeling?
Spelen vooral de eerste drie punten? Dan past bewindvoering. Spelen vooral de laatste twee punten? Dan past mentorschap. Spelen beide groepen punten? Dan is een combinatie logisch.
Curatele is een andere beschermingsmaatregel en doorgaans de meest ingrijpende. Bij curatele valt niet alleen het financiële, maar ook het persoonlijke domein onder de verantwoordelijkheid van een curator. Dit wordt vooral toegepast als iemand zijn of haar belangen in brede zin niet meer kan behartigen en volledige bescherming nodig heeft.
In veel situaties kan een combinatie van bewindvoering en mentorschap een alternatief zijn als er wel bescherming nodig is, maar een volledige maatregel niet passend lijkt.
•Ouder met dementie: een mentor kan beslissingen nemen over verzorging en behandeling. Een bewindvoerder beheert de bankzaken en zorgt dat vaste lasten worden betaald.
•Jonge volwassene met schulden: een bewindvoerder maakt financieel overzicht en regelt betalingen. Mentorschap is niet nodig als de persoon zorgbeslissingen zelf kan nemen.
In de maand december en begin januari is Aktiva op de volgende dagen en tijdstippen niet bereikbaar: Donderdag 18 december:…
Lees verderSteeds meer mensen horen iets over “onder bewind staan”. Soms via een tv-programma, soms via iemand in de buurt. Dat…
Lees verder‘Van onwetend naar wetend…’ Geheel onwetend van het vakgebied bewindvoering trad ik het bewindvoerderskantoor op mijn eerste stagedag binnen, waarbij…
Lees verderHet vak beschermingsbewind is dynamisch en uitdagend. Bewindvoerderskantoor Aktiva benadrukt dit graag en maakt het haar missie om niet alleen…
Lees verder