Help mij
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Vul je zoekterm in
Zoeken in inhoud
Post Type Selectors

Wat zijn toestandsbewind en schuldenbewind?

De wet kent twee situaties waarin de kantonrechter bewind kan instellen over het vermogen van een meerderjarige.

Toestandsbewind. Iemand kan door zijn lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of duurzaam zijn financiële belangen niet zelf behartigen. Denk aan een verstandelijke beperking, dementie, psychiatrische aandoening, hersenletsel of lichamelijke aandoening. Zie toestandsbewind.

Schuldenbewind. Iemand is een verkwister of heeft problematische schulden. De aanleiding ligt hier niet in een aandoening, maar in de financiële situatie. Zie problematische schulden.

De dagelijkse praktijk is bij beide vormen grotendeels hetzelfde: het inkomen komt binnen op een beheerrekening, vaste lasten worden betaald en er wordt leefgeld uitgekeerd. De belangrijkste verschillen zijn:

  • De grond. Toestandsbewind gaat over iemands lichamelijke of geestelijke toestand. Schuldenbewind over verkwisting of problematische schulden.
  • De duur. Schuldenbewind wordt meestal voor maximaal vijf jaar uitgesproken. Toestandsbewind bij een blijvende aandoening vaak voor onbepaalde tijd.
  • De openbaarheid. Schuldenbewind wordt altijd opgenomen in het openbare curatele- en bewindregister. Bij toestandsbewind beslist de kantonrechter hierover.
  • Het doel. Schuldenbewind richt zich op het oplossen en voorkomen van schulden. Toestandsbewind biedt vooral bescherming en ondersteuning.
  • De onderbouwing. Bij toestandsbewind kan een verklaring van een arts of behandelaar nodig zijn. Bij schuldenbewind gaat het om een schuldenoverzicht.
  • De kosten. Voor bewind bij problematische schulden geldt een hoger landelijk tarief vanwege de extra werkzaamheden.

Waarom lopen financiën vast bij de twee vormen?

De oorzaak verschilt, en dat is precies waarom de wet twee gronden kent.

Bij toestandsbewind zit het probleem in het beheren. Overzicht houden lukt niet, beslissen kost te veel, of de energie ontbreekt. Er hoeven geen schulden te zijn: vaak is het inkomen prima en komt het geld alleen niet op de juiste plek terecht. Zonder ingrijpen ontstaan schulden op termijn wel, want een niet geopende aanmaning wordt vanzelf een deurwaarder.

Bij schuldenbewind zit het probleem in de schuldenlast zelf. Die is zo hoog opgelopen dat er niet meer uit te komen valt zonder hulp, en er komen sneller nieuwe schulden bij dan er kunnen worden afgelost. Dat kan door verlies van werk, een scheiding, ziekte of door uitgavenpatroon.

In de praktijk lopen die twee vaak in elkaar over. Iemand met een licht verstandelijke beperking raakt in de schulden juist doordat contracten niet te overzien zijn. Iemand met een bipolaire stoornis maakt in een manische periode schulden die er zonder de aandoening niet waren geweest. Dan staan beide gronden in de beschikking en gelden in de regel de zwaarste gevolgen.

Help mij direct

  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
  • Ik ga akkoord met de privacyverklaring

Signalen dat het misgaat

Welke grond straks van toepassing is, blijkt uit wat je nu ziet gebeuren. Deze signalen zijn de moeite waard om serieus te nemen:

  • ongeopende post die zich verzamelt, soms letterlijk in een la of tas
  • automatische incasso’s die worden gestorneerd
  • aanmaningen en incassokosten die erbij komen
  • een deurwaarder die zich heeft gemeld of beslag heeft gelegd
  • schulden die harder groeien dan er kan worden afgelost
  • rekeningen die dubbel worden betaald of juist helemaal niet
  • toeslagen die niet zijn aangevraagd of juist worden teruggevorderd
  • uitgaven die niet passen bij het budget of bij de situatie
  • een partner, kind of begeleider die er steeds meer bij moet helpen

Herken je er drie of meer? Dan is het verstandig om te beoordelen of bewindvoering passend is. Welke grond dan geldt, zoeken wij uit.

Risico’s als je niets doet

Schulden lossen zichzelf niet op, en een situatie die niet beheerd wordt verslechtert vanzelf. Wat er kan gebeuren:

  • incassokosten en rente die de schuld verdubbelen
  • een deurwaarder die beslag legt op je inkomen of je bankrekening
  • afsluiting van gas, water of elektriciteit
  • terugvorderingen van toeslagen die in één keer betaald moeten worden
  • een huurachterstand die uitmondt in een ontruiming
  • een aandoening die onbeschermd blijft, waardoor er telkens nieuwe schulden bijkomen
  • overbelasting van de partner of mantelzorger die het gat probeert te dichten

En misschien wel het zwaarste gevolg: hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat een situatie die met toestandsbewind was op te vangen, uitgroeit tot een schuldensituatie. Dat betekent publicatie in het openbare register en een zwaarder traject.

Hoe kunnen wij helpen?

Bij beschermingsbewind benoemt de kantonrechter een bewindvoerder die je geldzaken beheert. Wij openen een beheerrekening en een leefgeldrekening, betalen je vaste lasten, vragen toeslagen aan, leggen contact met schuldeisers en zorgen voor het leefgeld. Wat wij daarnaast belangrijk vinden:

  • Wij bepalen de juiste grond. In het verzoekschrift wordt onderbouwd waarom bewind nodig is. Die keuze volgt uit de feiten en de stukken, en dat werk doen wij.
  • Eén vast aanspreekpunt. Een eigen bewindvoerder, ongeacht welke vorm van bewind er wordt uitgesproken.
  • Wij nemen de gesprekken over. Schuldeisers en deurwaarders melden zich bij ons, niet bij jou.
  • Bij schulden gaan we verder. Zijn de schulden problematisch, dan begeleiden wij je vanuit schuldenbewind naar een schuldregeling bij een erkend schuldhulpverlener.
  • Wij wijzigen de grond als dat nodig is. Zijn de schulden opgelost maar blijft ondersteuning nodig, dan dienen wij een verzoek in om het bewind op de andere grond voort te zetten.

Is er een persoonsgebonden budget, dan kunnen wij ook het PGB-beheer verzorgen. Verblijf je bij een zorginstelling die met ons samenwerkt, dan is Pré-Bewind mogelijk. Twijfel je of bewind nodig is, kijk dan bij budgetbeheer en bij het verschil tussen budgetbeheer en bewindvoering.

De volgende stap

Bewindvoering aanvragen doe je bij de kantonrechter. Wij nemen dat werk uit handen: tijdens het intakegesprek verzorgen wij de aanvraag richting de rechtbank, inclusief de onderbouwing van de juiste grond. Zo werkt het bij Aktiva:

  1. Je vult het hulpformulier in of belt ons. Binnen 24 uur heb je persoonlijk contact.
  2. Binnen 7 dagen volgt een intakegesprek, bij jou thuis of digitaal. Wij nemen je inkomen, je vaste lasten en je eventuele schulden door.
  3. Wij bepalen welke grond van toepassing is en stellen het verzoek op.
  4. De kantonrechter beoordeelt het verzoek en nodigt je meestal uit voor een korte zitting.
  5. Na de uitspraak start het bewind en nemen wij de administratie over.

Blijkt uit het gesprek dat bewind niet nodig is en dat budgetbeheer volstaat, dan zeggen we dat gewoon. Er zijn geen wachtlijsten.

Bewindvoering

Bewindvoering is een dienstverlening van Aktiva en een beschermende maatregel van de rechtbank gericht op het beheren van de financiën. Hierbij is de cliënt minder zelfredzaam en is er een bepaalde noodzaak om de financiën uit handen te geven.

Veelgestelde vragen over de twee vormen van bewind

Dat staat in de beschikking van de kantonrechter. Zoek naar de zinsnede over de lichamelijke of geestelijke toestand, of naar de woorden verkwisting en problematische schulden. Kun je het niet vinden, vraag het dan aan je bewindvoerder, die heeft de beschikking in het dossier.

Ja. Zijn de schulden opgelost maar blijft ondersteuning nodig vanwege een blijvende aandoening, dan kan de kantonrechter worden gevraagd het bewind voort te zetten op de andere grond. Andersom kan ook. Wij dienen zo’n verzoek voor je in.

Nee, vijf jaar is de gebruikelijke maximale termijn waarna de situatie opnieuw wordt beoordeeld. Zijn de schulden eerder opgelost en kun je het weer zelf, dan kan het bewind eerder worden beëindigd. Is er meer tijd nodig, dan kan er gemotiveerd om verlenging worden gevraagd.

Omdat schuldeisers en handelspartners moeten kunnen zien dat iemand niet zelfstandig over zijn vermogen kan beschikken. Zo ontstaan er geen nieuwe verplichtingen die later worden aangevochten. Bij toestandsbewind speelt dat belang veel minder, en daarom is publicatie daar geen automatisme.

Nee, het is dezelfde rol en dezelfde persoon. Wel ligt de nadruk bij schuldenbewind meer op het in kaart brengen van schulden, het treffen van regelingen en het begeleiden naar een schuldregeling. Zie schuldenbewind.

Ja. De tarieven zijn landelijk vastgesteld en voor bewind met problematische schulden geldt een hoger tarief dan zonder. Bij een laag inkomen worden de kosten in veel gevallen vergoed via bijzondere bijstand. Zie kosten van bewindvoering.

Klantverhalen

Wat is voor jou de reden dat je voor bewindvoering hebt gekozen?

Jeltje is 48 jaar, woont begeleid en werkt, via een dagbestedingstraject, bij een kinderboerderij. Ze verzorgt daar de dieren en werkt ook mee in de keuken en bij de kassa. Jeltje staat al jaren onder bewind bij… Lees verder

Wat is een reden om onder bewindvoering te komen?

Dat is de hoofdvraag die wij aan Manuela stelden. Manuela zocht hulp omdat zij ongeordend is en daardoor moeite heeft met het creëren van overzicht. Ze mist inzicht in de financiën, toeslagen en alle zaken die hierbij… Lees verder

Waardoor kun je in de schulden komen?

Trien is al vanaf 2012 een cliënt bij Aktiva. Zij heeft onze hulp gezocht omdat ze in een ernstige schuldensituatie terecht was gekomen en bij de gemeente geen oplossing vond. Inmiddels is Trien al jaren schuldenvrij. Door… Lees verder

Waardoor kun je in de financiële problemen komen?

‘Dit kan door het uitblijven van reacties of door sancties bij het niet betalen van de vaste lasten. Na drie maanden hoorde ik pas dat ik de woning uitgezet zou worden.’ Aldus Wytze zijn situatie. Wytze kwam… Lees verder

Wat kun je doen als je door de stress de financiën niet meer kunt beheren?

Melanie is al jaren een betrokken cliënt van Aktiva. Ook is zij actief op social media om iedereen die meer wil weten over bewindvoering te informeren en onduidelijkheden weg te nemen. Lees verder

Wat was voor jou de reden om hulp te zoeken?

Ondanks haar borderline problematiek, de uithuisplaatsing van de kinderen, bedreigingen en agressie van haar ex-partner weet ze zich staande te houden. Ze heeft heel wat meegemaakt in haar leven en heeft ondanks alles haar geluk kunnen vinden.… Lees verder

Laatste nieuws